Aktualności

Lis 21

OC obejmuje szkody nie tylko w czasie jazdy i nie tylko z winy kierowcy

Jeśli pasażer pojazdu stojącego na parkingu otwierając drzwi uszkodzi sąsiednie auto, odszkodowanie wypłaci ubezpieczyciel OC samochodu, z którego wysiadał pasażer. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Uznał, że nie ma znaczenia ani fakt, że pojazd stał, ani że winy nie ponosi kierujący.

 

Na parkingu supermarketu na Łotwie, pasażer stojącego pojazdu uszkodził przy otwieraniu tylnych prawych drzwi tylną część lewego boku sąsiedniego auta. Kierowcy wypełnili na miejscu oświadczenie, w którym potwierdzili, że pasażer pierwszego pojazdu uderzył drzwiami w drugi z nich.

 

Posiadacz pojazdu, którym dokonano uszkodzenia, ubezpieczył auto w zakresie odpowiedzialności cywilnej w firmie BAN. Natomiast posiadacz uszkodzonego samochodu miał polisę autocasco w zakładzie ubezpieczeń BTA. Dlatego zdecydował się na likwidację szkody ze swojej polisy.

 

Firma BTA wypłaciła mu odszkodowanie, a następnie zwróciła się do zakładu BAN o zwrot poniesionych kosztów. Ten odmówił wypłaty argumentując, że nie można uznać wypadku, który ma miejsce, gdy oba pojazdy są unieruchomione, za "zdarzenie, którego skutki są objęte ubezpieczeniem" w rozumieniu łotewskiej ustawy o obowiązkowym ubezpieczeniu.

 

Sprawa trafiła więc do sądu, a w toku postępowań - do krajowego Sądu Najwyższego. Ten nie był pewien, czy czynność polegająca na otwarciu drzwi stojącego pojazdu stanowi "użytkowanie pojazdu, które jest zgodne ze zwykłą funkcją tego pojazdu", i czy w związku z tym wchodzi w zakres pojęcia "ruchu pojazdów" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pierwszej unijnej dyrektywy komunikacyjnej.

 

Zwrócił się więc do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskoiej z pytaniami prejudycjalnymi:

"1) Czy art. 3 ust. 1 [pierwszej dyrektywy] należy interpretować w ten sposób, że w zakres pojęcia "ruchu pojazdów" wchodzi sytuacja taka jak ta będąca przedmiotem sporu, czyli otwarcie drzwi pojazdu podczas postoju? 

2) W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze, czy art. 3 ust. 1 [pierwszej dyrektywy] należy interpretować w ten sposób, że w zakres pojęcia "ruchu pojazdów" wchodzi sytuacja taka, jak ta będąca przedmiotem sporu, czyli sytuacja, w której szkoda na mieniu osoby trzeciej powstaje w wyniku użytkowania pojazdu przez pasażera?".

 

Trybunał w orzeczeniu z 15 listopada br. uznał, że stojący pojazd uczestniczący w wypadku był użytkowany w związku z jego funkcją jako środka transportu. Dlatego zdarzenie powinno być objęte zakresem pojęcia "ruchu pojazdów" w rozumieniu przepisów unijnych. Fakt, czy silnik pojazdu był, czy nie był włączony w chwili zajścia zdarzenia, nie jest dla sprawy rozstrzygający.

 

W myśl dyrektywy ubezpieczeniem powinna być objęta "odpowiedzialność cywilna odnosząca się do ruchu pojazdów normalnie przebywających na jego terytorium [każdego państwa członkowskiego]". W związku z tym bez znaczenia jest także fakt, iż zdarzenie nie jest wynikiem działania kierowcy pojazdu, lecz pasażera.

 

W myśl przepisów unijnych "użytkowanie [lub prowadzenie] pojazdu" odnosi się do "kierowcy lub każdej innej osoby, która ponosi odpowiedzialność cywilną za szkodę objętą ubezpieczeniem [obowiązkowym]". Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej odnosi się więc nie tylko do kierowania pojazdami, ale do innych sposobów ich użytkowania oraz korzystania z nich przez osoby niebędące kierowcą.

 

- Oznacza to, że zakresem pojęcia "ruchu pojazdów" jest objęty każdy rodzaj "użytkowania pojazdu, który jest zgodny z jego zwykłą funkcją, czyli z funkcją środka transportu". Dlatego też należy podkreślić, że użytkowanie pojazdów nie ogranicza się do ich prowadzenia, lecz obejmuje czynności, które wykonywane są zwykle również przez pasażerów - precyzuje Mariusz Wichtowski, prezes PBUK. 

 

- Przepisy Unii Europejskiej w dziedzinie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów zobowiązują więc do wypłaty odszkodowania przez towarzystwo ubezpieczeniowe ofierze wypadku w ruchu drogowym, w którym uczestniczył ubezpieczony pojazd, gdy wypadek ten został spowodowany przez inną osobę niż osoba wskazana w polisie ubezpieczeniowej - dodaje Mariusz Wichtowski.

 

Sentencja wyroku:

Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy Rady 72/166/EWG z dnia 24 kwietnia 1972 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności należy interpretować w ten sposób, że zakresem pojęcia "ruchu pojazdów", o którym mowa w tym przepisie, jest objęta sytuacja, w której pasażer stojącego na parkingu pojazdu, przy otwieraniu drzwi tego pojazdu, uderzył i uszkodził stojący obok pojazd.